From Legendary Hights

American staffordshire terrier

Rasstandaard

Algemene indruk 
De American Stafforshire Terrier behoort de indruk te geven van grote kracht in verhouding tot zijn grootte. 
Een hond die stevig in elkaar zit, gespierd maar ook lenig en gracieus is en attent ten opzichte van zijn omgeving. 
Hij moet geblokt zijn, mag geen lange poten hebben en niet 'racy' in outline zijn. 
Zijn moed is spreekwoordelijk.

Hoofd 
Middelgroot, ovaal diep, brede schedel, zeer uitgesproken wang spieren, duidelijke stop en hoog geplaatste oren. 
De mond is middelgroot, afgerond aan de bovenkant en abrupt naar beneden vallend onder de ogen. Sterke, duidelijk afgetekende kaken. 
De onderkaak behoort bijtkracht te hebben.
De lippen sluiten en zijn gelijk, niet los. 
Boven tanden moeten bij de voortanden aan de buitenkant nauw aansluiten (een zgn. schaargebit). De neus moet duidelijk zwart zijn.
Het ongecoupeerde oor moet kort zijn en wordt gedragen als een zogenaamd ' half rose' of 'prick' oor. 
Een geheel hangend of staand oor is fout. 
De ogen moeten rond en donker zijn met gepigmenteerde oogranden, diepliggend en ver uit elkaar staan.

Nek 
Zwaar en licht gebogen, taps toelopend van de schouders naar de achterkant van de schedel. 
Middelmatige lengte. 
Geen losse huid.

Schouders 
Sterk en gespierd met ruime en hellende schouderbladen.

Rug 
Tamelijk kort. Licht hellend vanaf de schoft naar de ronp met een kleine korte helling naar de staartaanzet. 
De lendenen een weinig naar binnen vallend.

Lichaam 
Goed gewelfde ribben, dicht naast elkaar, tot ver naar achteren geplaatst. 
Voorpoten tamelijk wijd uit elkaar geplaatst zodat de borst zich kan ontwikkelen. 
Brede en diepe borst.

Staart 
Kort in verhouding tot zijn grootte, laag aangezet en toelopend tot een fijne punt. 
De staart mag niet gekruld zijn en ook niet over de rug worden gedragen. 
Niet gecoupeerd.

Benen 
Rechte voorpoten met groot, ronde bone, recht op de voeten. 
De voorpoten recht naast de borst gezet. Achterhand goed gespierd, goed gehoekt, niet naar binnen of naar buiten gedraaid. 
Compacte, niet al te grote voeten. 
Het gangwerk moet veerkrachtig zijn zonder te rollen of telgang.

Vacht 
Kort, strak, hard aanvoelend en glanzend.

Kleur 
Iedere kleur, egaal, gedeeltelijk gevlekt of gevlekt is toegestaan. 
Echter geheel wit, meer dan 80 procent wit, black and tan en leverkleur moeten niet worden aangemoedigd.

Maat 
Bij de reuen heeft een schofthoogte van 45,7 cm tot 48,3 cm de voorkeur en bij de teven heeft een schofthoogte van 43,2 cm tot 45,7 cm de voorkeur. 
De hoogte en het gewicht moeten echter in een goede verhouding tot elkaar staan.

Fouten 
Leverkleurige of bruin gevlekte neus, lichte ogen, lichte of roze oogranden, te lange staart, slecht gedragen staart en boven- of onder voorbeet.





Gezondheid

Ataxia


Het probleem:

Zoals alle raszuivere honden, vertonen ook American Staffordshire Terriers een aantal gezondheidsproblemen die waarschijnlijk het gevolg zijn van genetische defecten. Het was de gezondheidscommissie van de Staffordshire Terrier Club America opgevallen dat er steeds meer honden problemen ontwikkelden lijkend op een dronken loopje en balans problemen als ze ouder werden. Dit is een bijzonder ernstige ziekte, omdat honden geen tekenen vertonen tot ver in de volwassenheid, nadat ze zijn gefokt. Onderzoek heeft aan het licht gevracht dat dit een erfelijke aandoening is.

De symptomen:

Deze ziekte treft een bepaald deel van de hersenen genaamd het cerebellum. Het cerebellum is nauw verbonden met het evenwichtsorgaan en samen controleren deze delen van de hersenen de coördinatie van de bewegingen. Er zijn verschillende ziekten die invloed kunnen hebben op deze gebieden van de hersenen en dus soortgelijke symptomen veroorzaken. Infectie van het middenoor, trauma, virale infecties, tumoren, auto-immune aandoeningen en bacteriële ziekte kan ook leiden tot dit soort symptomen. Echter, de volgorde en het tempo waarin de verschijnselen zich ontwikkelen bij honden met dit syndroom zijn kenmerkend voor de ziekte. Zowel mannelijke als vrouwelijke honden worden beïnvloed en kunnen symptomen beginnen te vertonen met 2-5 jaar.
Aanvankelijk zijn de symptomen erg subtiel en uiten zich als onhandigheid en af en toe een onbalans van het lichaam bij het maken van plotselinge bewegingen. Honden die aan behendigheid doen bijvoorbeeld, kunnen problemen krijgen met een bepaald obstakel dat zij eerder zonder problemen passeerden. Honden kunnen struikelen en vallen bij het traplopen of als ze snel bewegen. Naarmate de ziekte vordert, wordt de onhandigheid erger: honden kunnen omvallen als ze hun hoofd schudden en hebben vaak een duidelijke onbalans van het lichaam als ze hun hoofd snel te verplaatsen. Reuen kunnen hun evenwicht verliezen als ze hun poot optillen om te urineren. Bij het gecontroleerd lopen in een rechte lijn kan alles er normaal uitzien, maar bij het nemen van bochten, rennen achter ballen, en zich  haasten naar hun voedsel, worden de problemen duidelijk.
Als de ogen van de hond goed worden bekeken, valt het op dat plotselinge bewegingen van het hoofd snelle bewegingen van de ogen (nystagmus) veroorzaken, van links naar rechts, in cirkels of verticaal. D e meest betrouwbare manier om deze oogbewegingen uit te lokken is om de hond op zijn rug te rollen, en ze duren meestal een paar seconden tot ongeveer een minuut.
Andere vroege tekenen van de ziekte zijn plotselinge ineenstorting, met verstijving van alle 4 de poten, de hals en het lichaam, gedurende een paar seconden. Met de tijd krijgen de honden meer en meer moeite met lopen vanwege het gebrek aan coördinatie van hun poten. De hond kan ook gewicht verliezen omdat hij door evenwichtsproblemen moeite heeft bij het bereiken van zijn etensbak.
De ziekte zit nog in een recent stadium van onderzoek. De leeftijd van aanvang, de symptomen en de progressie verschillen van hond tot hond. De bovenstaande beschrijvingen zijn algemene symptomen van erfelijke ataxie. Uw hond hoeft niet alle kenmerken te hebben om als lijder te worden beschouwd. De enige echte overeenkomst die alle honden tot nu toe hebben is het ontwikkelen van evenwicht problemen.

De prognose
De progressie van de ziekte varieert van hond tot hond. Voor veel Amstaffs ontwikkelen de tekenen zich langzaam. De STCA gezondheidscommissie is van oordeel dat erfelijke ataxie een "dodelijke" ziekte is, omdat de meeste Amstaffs niet een normale levensduur bereiken en om humane redenen moeten worden geëuthanaseerd. De meeste zijn niet in staat om te functioneren boven de leeftijd van 7 of 8 jaar. Een opmerking: Indien verdoving wordt uitgevoerd voor een of andere reden (bijvoorbeeld een tandheelkundige behandeling), kan de verslechtering versnellen. Dit verbetert enigszins in de dagen na de narcose, maar de hond komt niet terug op het niveau voorafgaand aan de anesthesie.

Er is geen behandeling beschikbaar tegen ataxie. 

De diagnose
Er is nu een DNA-test beschikbaar van het Antagene laboratorium in Frankrijk. Via een eenvoudig mondeling speekselmonster kan het laboratorium de genetische markers die de ziekte dragen identificeren. (informatie en aanvragen test via Antagene)
Cerebellaire Ataxie wordt vererfd als een autosomaal recessieve eigenschap, dat betekent dat een hond twee defecte kopieën (een van elke ouder) moet hebben om lijder te zijn van de ziekte.

Een geteste hond zal een van de volgende drie classificaties krijgen:

  • Homzygoot mormaal (vrij): 2 normale kopieën van het gen dat betrokken is. De hond heeft geen ataxie, is geen drager voor ataxie en kan geen nakomelingen produceren die lijder zijn (dragers alleen door de combinatie met een niet vrije hond).
  • Heterozygoot (drager): 1 normale kopie en 1 defecte kopie van het gen dat betrokken is. De hond lijdt niet aan de ziekte, maar is een drager van het gen. Hij kan het gen doorgeven aan nakomelingen.
  • Gemuteerd homozygoot (lijder): 2 defecte kopieën van het gen dat betrokken is. De hond heeft ataxie en zal het gen doorgeven aan nakomelingen.

Onderstaande tabel geeft aan wat bij de verschillende combinaties de kansen zijn voor iedere pup om vrij/drager of lijder te zijn.

 

Vrij

Drager

Lijder

Vrij

100% Vrij

50% Vrij

50% Drager

100% Drager

Drager

50% Vrij

50% Drager

25% Vrij

50% Drager

25% Lijder

50% Drager

50% Lijder

Lijder

100% Drager

50% Drager

50% Lijder

100% Lijder

NB de percentages zijn de kansen voor iedere pup om vrij, drager of lijder te zijn. Zoals aan de roulette tafel de kans op zwart of rood 50% is, maar er toch 10 keer achter elkaar zwart kan vallen, zo kunnen bijv. theoretisch ook in een nest van twee dragers alle pups lijder zijn. Dus in een nest van 8 pups uit 2 ouders die drager zijn komen niet per definitie 2 vrije, 2 zieke pups en 4 dragers. Het gaat om de kans die iedere geboren pup heeft op 1 van de uitkomsten.

Alleen over de totale populatie zouden de uitkomsten ongeveer in deze lijn moeten liggen.

Als een nest gefokt wordt met 2 honden die ataxie vrij zijn, dan zijn de resulterende pups vrij door vererving en hoeven niet getest te worden.




HD

Heupdysplasie

Wat is heupdysplasie?

Heupdysplasie (HD) is een door erfelijke factoren en uitwendige invloeden bepaalde ontwikkelingsstoornis van de heupgewrichten. Sommige honden ondervinden hiervan ernstige hinder en kunnen gaan manken. Er zijn echter ook honden met meer of minder ernstige misvormingen van de heupgewrichten, die daarvan geen last lijken te hebben.

Behandeling

Gelukkig is de tijd voorbij dat bij ernstige HD een euthanasieadvies werd gegeven. Tegenwoordig kunnen we honden met HD een prima pijnloos leven geven. In een aantal gevallen is het zelfs te genezen. Belangrijk hierbij is een goed behandelplan. De behandeling berust op een aantal pijlers: MedicatieDe pijn en stijfheid bij HD ontstaan door een irritatie van het gewricht (vergelijkbaar met bijv. een voetbalknie). Om die irritatie te bestrijden worden langdurig ontstekingsremmers voorgeschreven. Een vaak gehoorde opmerking is dat het geven van pijnstillers niet goed zou zijn omdat de hond de pijn dan niet meer voelt en dan "meer kapot zou maken" Dit is niet juist, er bestaat absoluut geen gevaar voor het afscheuren van banden of gewrichtskapsel. Rust, beweging en spieropbouwNaast ontstekingsremmers is het belangrijk het gewricht en dus de hond rust te geven. Dit betekent meerdere malen per dag aangelijnd uitlaten voor een korte periode. Hoe lang dit moet worden volgehouden is afhankelijk van de mate van artrose en de ernst van de verschijnselen. De beste beweging voor een hond met artrose is rechtlijnig zoals zwemmen, naast de fiets en trimmen. Zeker bij jongere honden waarbij de slechte aansluiting van het gewricht het enige probleem is, kan door een juist bewegingsschema nog een prima gewricht ontstaan. GewichtsbeperkingUit onderzoek is gebleken dat overgewicht een belangrijke factor bij gewrichtproblemen is. De gewrichten worden jarenlang overbelast waardoor langzaam artrose opgebouwd wordt. Voor de behandeling van artrose is beperking van overgewicht dan ook van belang om verdere artrosevorming af te remmen en om de "rust" in de gewrichten te bevorderen.  VoedingDe laatste jaren is er veel onderzoek gedaan naar de rol van voedingsstoffen bij artrose.  ChirurgieIn enkele gevallen is de HD dusdanig ernstig dat chirurgie de enige juiste oplossing is. De twee meest gebruikte methode zijn de bekkenkanteling en de kunstheup.
  • De bekkenkanteling wordt vooral gebruikt bij jonge honden. Voorwaarde voor deze ingreep is dat er nog geen artrose is gevormd.
  • De kunstheup wordt vooral bij oudere honden gebruikt. Bij een zeer pijnlijk gewricht met veel artrose kan dit de enige oplossing zijn om een pijnloos leven te leiden.

HD Test

De beoordeling van het gangwerk van deze honden geeft onvoldoende informatie over de toestand van de heupgewrichten. HD wordt dan ook getest aan de hand van röntgenfoto's van de heupgewrichten, deze HD foto's kunnen door een dierenarts worden gemaakt welke hiervoor de juiste apparatuur in huis heeft en een overeenkomst heeft met de afdeling Gezondheid, Gedrag en Welzijn (GGW), het beoordelingspanel van de Raad van Beheer. In Nederland is het gebruikelijk dat zij de foto's beoordelen en registreren, deze moeten dan ook aan bepaalde voorwaarden voldoen.

 

HD-foto

Een voorwaarde is dat de hond een NHSB nummer moet hebben. Ook moeten de naam en adres gegevens van de eigenaar overeenkomen met hetgeen wat op de stamboom of op het registratiebewijs is vermeld.

Volgens de regels van de F.C.I. dient de hond voor het laten maken van HD-röntgenfoto's
minimaal 12 maanden oud te zijn.

Mogelijke uitslagen

  • HD A (vrij): de hond is röntgenologisch vrij van heupdysplasie, wat echter niet betekent dat de hond geen "drager" van de afwijking kan zijn.
  • HD B (overgangsvorm): op de röntgenfoto's zijn geringe veranderingen gevonden, die weliswaar toegeschreven moeten worden aan heupdysplasie, maar waaraan in het kader van de fokkerij geen direkte betekenis kan worden toegekend.
  • HD C (licht positief): bij de hond zijn duidelijke veranderingen, passend in het ziektebeeld van HD zijn gevonden.
  • HD D (positief): bij de hond zijn ernstige veranderingen, passend in het ziektebeeld van HD zijn gevonden.
  • HD E (positief in optima forma): de heupgewrichten zijn ernstig misvormd

Meer informatie betreft HD, de beoordeling etc. kunt u vinden op www.raadvanbeheer.nl




ED

Elleboog dysplasie

Elleboogdysplasie en het onderzoek

Elleboogdysplasie-onderzoek richt zich op 4 verschillende aandoeningen van het ellebooggewricht, die echter allen op den duur tot deformatie van het gewricht en kreupelheid kunnen leiden. Het zijn ontwikkelingsstoornissen van met name het kraakbeen in gewrichten die onder invloed van erfelijke en andere factoren ontstaan. Sommige honden kunnen hiervan op jonge leeftijd reeds ernstige problemen ondervinden. Bij andere zullen pas op latere leeftijd de ernstige misvormingen in het gewricht aanleiding zijn tot kreupelheid.

Het onderzoek is gebaseerd op röntgenfoto's van de ellebogen. Omdat de oorzakelijke redenen per ras kunnen verschillen, zal ook het aantal vereiste röntgenopnamen per ras verschillend kunnen zijn.

Behandeling

De behandeling van een afwijkend ellebooggewricht hangt ondermeer af van de aard en de ernst van de afwijking, de ernst van de klachten, de leeftijd van de hond en eventueel aanwezige (complicerende) artrotische veranderingen. Vaak is een chirurgische behandeling geïndiceerd. Daarbij geldt dat, als er geen factoren tegen pleiten, losgeraakte bot- en kraakbeenfragmenten uit het gewricht worden verwijderd terwijl de oneffenheid zo mogelijk wordt gecorrigeerd. Dit kan niet in alle gevallen.

Artrose zelf is niet chirurgisch te behandelen, wel de oorzaak van artrose. Er is niet aangetoond dat er middelen zijn waarmee artrose kan worden verholpen. Wel kunnen door het opleggen van gedragsregels en door het gebruik van pijnstillers de klachten worden verminderd.

De Test

ED-foto´s

Voor een goede beoordeling van de ellebooggewrichten op artrose zijn twee foto's van de hond van beide ellebogen nodig. Voor beide onderzoeken moet de hond achttien maanden oud zijn. Een voorwaarde is dat de hond een NHSB nummer moet hebben. Ook moeten de naam en adres gegevens van de eigenaar overeenkomen met hetgeen wat op de stamboom is vermeld.

Terwille van de betrouwbaarheid van de beoordeling worden er hoge eisen gesteld aan de kwaliteit en de documentatie (identificatie) van deze röntgenfoto's. Wanneer niet aan deze eisen is voldaan, krijgt de dierenarts die de röntgenfoto's heeft gemaakt, daarvan bericht met een aantekening over hetgeen eraan mankeert met een verzoek om nieuwe röntgenfoto's te maken.

Een dergelijk verzoek wordt direct na de beoordeling van de röntgenfoto's verzonden. Ook de eigenaar krijgt hieromtrent bericht. De dierenarts wordt geacht contact op te nemen met de eigenaar van de hond om een afspraak te maken voor het maken van nieuwe ED-foto's. Het beoordelen van deze nieuwe foto's wordt niet opnieuw in rekening gebracht.

De uitslag

Het ED-panel zal haar eindoordeel t.a.v. de elleboogkwaliteit beschrijven als een van de volgende classificaties:

  • Vrij
  • Grensgeval
  • Graad 1
  • Graad 2
  • Graad 3

Meer informatie betreft ED, de factoren, beoordeling etc. kunt u vinden op www.raadvanbeheer.nl




hart

Hartproblemen bij de hond

Inleiding
Het hart van uw hond is een spierpomp die onderverdeeld is in vier ruimten: twee boezems en twee kamers. 
De pompwerking van het hart berust op het vermogen van de boezems en de kamers om samen te trekken en weer te ontspannen. Een samentrekking is te vergelijken met het knijpen in een tube: als een boezem of kamer samentrekt, wordt deze kleiner, waardoor het bloed maar een kant op kan: naar buiten. Bij elke samentrekking wordt bloed uit het hart gepompt. In het hart verloopt het samentrekken en het weer ontspannen van de boezems en de kamers in een bepaalde volgorde, snel achter elkaar. Als het hart ontspant, vult het zich weer met bloed. 

 
Deze animatie laat de pompwerking van het hart zien. De hartslag is hier vertraagd weergegeven. In werkelijkheid duurt deze slechts een fractie van een seconde. 
Het lijkt veel op uw eigen hart wat functie en structuur betreft. 
Bij 1. is het hart ontspannen en stromen de boezems vol. Bij 2. trekken de boezems samen en wordt het bloed naar de kamers gestuwd. Bij 3. trekken de kamers samen en pompen het bloed uit het hart naar de organen en weefsels van het lichaam. 

Deze pomp kan bij de geboorte defecten vertonen. Ook kunnen honden op latere leeftijd problemen krijgen aan hun hart. De meest voorkomende hartproblemen bij de hond worden veroorzaakt door de hartkleppen (klepinsuffiëntie) of de hartspier (gedilateerde cardiomyopathie). 

Als bij uw hond de diagnose hartfalen is gesteld, hoeft u niet ontmoedigd te raken. Met uw zorg en de geschikte medicatie van uw dierenarts is er nu vooruitzicht op een beter, langer leven voor uw hond. Als u de aandoening van uw hond begrijpt, kunt u uw hond beter helpen.

Klepinsufficiëntie
Klepinsufficiëntie is de meest voorkomende vorm van hartziekte bij honden. Het komt over het algemeen vaker voor bij kleine tot middelgrote honden dan bij grote honden. Er lijkt ook sprake te zijn van een genetische aanleg voor het ontstaan van hartziekte omdat sommige rassen vatbaarder zijn dan andere. De ziekte komt vaker voor bij reuen dan bij teven. Het zijn meestal oudere honden die aan deze ziekte lijden, maar sommige honden zijn vrij jong als de ziekte begint. 

Klepinsufficiëntie is een ziekte die het oppervlak van de hartkleppen aantast. Het wordt ook wel chronische mitralisklepinsufficiëntie genoemd. De kleppen zijn normaal gesproken glad en sluiten hermetisch af als ze dicht zijn. Door klepinsufficiëntie raken de randen verdikt, knobbelig en vervormd. De klep sluit niet meer goed af en als de kamer het bloed wegpompt, stroomt een deel ervan terug in de boezem. Dit terugstromen veroorzaakt een specifiek geluid dat uw dierenarts kan horen met een stethoscoop. Dit geluid wordt een ruis genoemd. 

Omdat de hartkleppen nu lekken, raakt de bloedcirculatie verstoord. Het lichaam van uw hond kan zich hieraan aanpassen. Sommige honden redden het zelfs vele jaren met een ruis. Maar op een gegeven moment wordt de ziekte sterker dan de aanpassingen en kan de hond ziek worden en tekenen van hartfalen vertonen. Klepinsufficiëntie kan het lichaam van uw hond op verschillende manieren aantasten. 

Gedilateerde cardiomyopathie
Gedilateerde cardiomyopathie is een ziekte van de hartspier. Het is bekend dat gedilateerde cardiomyopathie veroorzaakt kan worden door specifieke voedingsdeficiënties, maar in veel gevallen is de oorzaak van de ziekte onbekend. Er zijn echter diverse theorieën, onder andere over genetische factoren, virusinfecties, blootstellingen aan giftige chemische stoffen en aminozuurdeficiëntie. 

Gedilateerde cardiomyopathie komt vaker voor bij middelgrote tot grote rassen dan bij kleine honden. De ziekte komt het meeste voor bij reuen van middelbare leeftijd. 

Bij gedilateerde cardiomyopathie kan het hart niet goed pompen. De samentrekkingen van het hart zijn zwak en het bloed wordt minder efficiënt aan het lichaam geleverd als voorheen. Daarbij komt dat het hart uitrekt en vergroot wordt. 

Omdat het hart niet goed meer kan pompen, raakt ook de bloedcirculatie verstoord. Het lichaam van uw hond kan zich aanpassen om hiermee om te gaan. Op een bepaald moment zullen de aanpassingen echter niet meer toereikend zijn en kan de hond ziek worden en tekenen van hartfalen vertonen. Gedilateerde cardiomyopathie kan het lichaam van uw hond op verschillende manieren aantasten. 

Symptomen van hartziekten
De verschijnselen van hartziekten kunnen in het begin heel gering zijn en daarom moeilijk te herkennen. Naarmate de klepinsufficiëntiete voortschrijdt, kunnen de symptomen echter ernstiger worden. Deze verschijnselen treden op omdat vocht zich ophoopt of omdat de vitale organen niet worden voorzien van het bloed, en dus de zuurstof, die ze nodig hebben. 
De verschijnselen van gedilateerde cardiomyopathie kunnen in het begin eveneens heel gering zijn en daarom moeilijk te herkennen. Naarmate de ziekte voortschrijdt, kunnen de symptomen echter ernstiger worden. Gedilateerde cardiomyopathie wordt over het algemeen vrij snel erger.
Tot de verschijnselen van beide aandoeningen behoren: 

* Lusteloosheid / depressie 
* Slechte eetlust 
* Gewichtsverlies 
* Zware ademhaling 
* Hoesten 
* Zwakte 
* Flauwvallen 
* Opgezette buik (ascites).

Diagnose van hartaandoeningen
Regelmatige bezoeken aan de dierenarts zijn erg belangrijk voor het vroeg opsporen van hartziekte en voor de controle van de behandeling van een hond met hartziekte. Een grondig lichamelijk onderzoek levert aanwijzingen op voor alle hartproblemen. Door met een stethoscoop naar het hart van uw hond te luisteren kan de dierenarts vaststellen of er sprake is van een ruis. De hartslag en het hartritme kunnen ook worden beoordeeld door het gebruik van een stethoscoop. 
Röntgenfoto's zullen vocht op de longen en een mogelijke vergroting van het hart aan het licht brengen. 
Met een elektrocardiogram (ECG) kan de elektrische activiteit van het hart geregistreerd worden en dit kan gebruikt worden om hartritmestoornissen te diagnosticeren. 
Tenslotte kan echografie - dezelfde techniek die gebruikt wordt om babys in de baarmoeder te controleren - gebruikt worden om het hart te beoordelen terwijl het werkzaam is. De wanden, kamers, boezems, kleppen en bloedvaten van het hart kunnen nauwkeurig driedimensionaal worden bekeken. Hoewel echografie de meest nauwkeurige methode is om hartziekte te diagnosticeren, hoeft het bij duidelijke gevallen van hartziekte niet nodig te zijn.

(Bron; Dierenkliniek Vrieselaar, www.dierenklinieklemmer.nl)